ഇറാനില്‍ സൈന്യം അധികാരം പിടിച്ചോ? സമാധാന ചര്‍ച്ചകള്‍ പൊളിഞ്ഞതെങ്ങനെ?

മധ്യസ്ഥ ചര്‍ച്ചകളെല്ലാം പൊളിഞ്ഞു. ലോകത്തെയാകെ ആശങ്കയിലാഴ്ത്തി ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്ക് പൂര്‍ണമായും അടച്ചതായി ഇറാന്‍ പ്രഖ്യാപിച്ചു കഴിഞ്ഞു. തുര്‍ച്ചയായി ഇറാന്റെ സൈനികകേന്ദ്രങ്ങളില്‍ അമേരിക്ക ബോംബുകളും മിസൈലികളും വര്‍ഷിക്കുകയാണ്. ഗള്‍ഫിലെ അമേരിക്കന്‍ താവളങ്ങള്‍ക്ക് നേരെയും ശക്തമായ ആക്രമണമാണ് നടക്കുന്നത്. ഇതിനിടയില്‍ റഷ്യന്‍ യുദ്ധവിമാനങ്ങള്‍ ടെഹ്റാനില്‍ ലാന്‍ഡ് ചെയ്തതായും റിപ്പോര്‍ട്ടുകളുണ്ട്.
പെട്ടെന്ന് എങ്ങനെയാണ് കാര്യങ്ങള്‍ ഈ രീതിയിലേക്ക് മാറിയത്? സമാധാന ചര്‍ച്ചകളുടെ അവസാന ഘട്ടത്തില്‍ നിന്ന് ഇറാന്‍ എങ്ങനെയാണ് വീണ്ടും യുദ്ധക്കളത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങിയത്?
ഇവിടെയാണ് ഇറാനിലെ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയവും അവിടുത്തെ സൈന്യത്തിന്റെ അധികാരവും നമ്മള്‍ തിരിച്ചറിയേണ്ടത്. ലളിതമായി പറഞ്ഞാല്‍, ഇറാനിലെ ഭരണനേതൃത്വവും അവിടുത്തെ സൈന്യവും തമ്മില്‍ നടന്ന കടുത്ത അധികാരപ്പോരിന്റെ ഫലമാണ് സമാധാനധാരണകളെ തകര്‍ത്ത് വീണ്ടും യുദ്ധം തുടങ്ങാന്‍ കാരണം.
ഏതാനും ആഴ്ചകള്‍ക്ക് മുന്‍പ് വരെ ഇറാനും അമേരിക്കയും തമ്മില്‍ ഒപ്പുവെക്കാന്‍ പോകുന്ന ഒരു സമാധാന കരാറിനെക്കുറിച്ചുള്ള വാര്‍ത്തകളാണ് പുറത്തുവന്നിരുന്നത്. ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള തര്‍ക്കങ്ങള്‍ പരിഹരിക്കാന്‍ മധ്യസ്ഥര്‍ വലിയ ശ്രമങ്ങള്‍ നടത്തി. ഒരു താല്‍ക്കാലിക വെടിനിര്‍ത്തലില്‍ കാര്യങ്ങള്‍ എത്തിനില്‍ക്കുകയായിരുന്നു. ഇറാന്‍ പ്രസിഡന്റിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വമാണ് ഈ ചര്‍ച്ചകള്‍ക്കെല്ലാം മുന്‍കൈ എടുത്തത്. യുദ്ധം തുടര്‍ന്നാല്‍ ഇറാന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ പൂര്‍ണമായി തകരുമെന്ന് അവര്‍ക്കറിയാമായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ അമേരിക്കയുമായി ഒരു ധാരണയിലെത്താന്‍ പരമാവധി ശ്രമിച്ചു.
എന്നാല്‍ ഇറാന്റെ സൈനിക വിഭാഗമായ ഇസ്ലാമിക് റവല്യൂഷണറി ഗാര്‍ഡ് കോര്‍പ്‌സിന് ഈ സമാധാന ചര്‍ച്ചകളോട് കടുത്ത എതിര്‍പ്പായിരുന്നു. അമേരിക്കയുമായി ഒരു ഒത്തുതീര്‍പ്പിന് അവര്‍ ഒട്ടും തയ്യാറായിരുന്നില്ല. ചര്‍ച്ചകള്‍ വിജയത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നു എന്ന് കണ്ടപ്പോഴെല്ലാം അതിനെ അട്ടിമറിക്കാന്‍ സൈന്യം ആസൂത്രിതമായി ശ്രമിച്ചു. അതിന്റെ ഭാഗമായാണ് ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്കില്‍ അവര്‍ കപ്പലുകള്‍ക്ക് നേരെ വെടിയുതിര്‍ത്തതും വീണ്ടും പ്രകോപനം സൃഷ്ടിച്ചതും.
ഇതിനിടയിലാണ് ഇറാന്റെ പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുള്ള അലി ഖമനയിയുടെ സംസ്‌കാര ചടങ്ങുകള്‍ നടക്കുന്നത്. സംസ്‌കാര ചടങ്ങുകളിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്തിയത് പതിനായിരങ്ങളാണ്. ലോകം ഇന്നുവരെ കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത അത്രയും വലിയ ജനക്കൂട്ടമാണ് അവിടെ തടിച്ചുകൂടിയത്. ജനങ്ങള്‍ തെരുവിലിറങ്ങി ‘അമേരിക്കയ്ക്ക് മരണം’ എന്ന് ഉറക്കെ മുദ്രാവാക്യം വിളിച്ചു. തങ്ങളുടെ നേതാവിന്റെ മരണത്തിന് പ്രതികാരം ചെയ്യണമെന്ന് ജനം ആവശ്യപ്പെട്ടു.
ഈ അപൂര്‍വ ജനക്കൂട്ടമാണ് ഇറാന്റെ സൈന്യത്തിന് പുതിയൊരു ആത്മവിശ്വാസം നല്‍കിയത്. ജനപിന്തുണ മുഴുവന്‍ തങ്ങള്‍ക്കൊപ്പമാണെന്ന് സൈന്യം വിലയിരുത്തി. സമാധാനം ആഗ്രഹിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വത്തിന് ജനങ്ങളുടെ ഇടയില്‍ സ്വാധീനമില്ലെന്നും, യുദ്ധവും പ്രതികാരവും ആഗ്രഹിക്കുന്ന തങ്ങള്‍ക്കൊപ്പമാണ് രാജ്യമെന്നും സൈനികമേധാവികള്‍ ഉറപ്പിച്ചു. ഈ ഒരു തിരിച്ചറിവാണ് എല്ലാ ധാരണകളെയും അട്ടിമറിക്കാന്‍ സൈന്യത്തിന് ധൈര്യം നല്‍കിയത്.
പ്രസിഡന്റിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ചര്‍ച്ചകളെ പൂര്‍ണമായും തള്ളിക്കൊണ്ട് സൈന്യം ഭരണം കൈപ്പിടിയിലൊതുക്കുന്ന കാഴ്ചയാണ് പിന്നീട് കണ്ടത്. അവര്‍ സമാധാന കരാറില്‍ നിന്ന് പിന്മാറി. അമേരിക്കയ്ക്ക് നേരെ വീണ്ടും യുദ്ധം പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്ക് പൂര്‍ണമായും അടച്ചതായി ഇറാന്‍ പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നാല്‍ ഈ പാത തുറന്നുകിടക്കുകയാണെന്നും കപ്പലുകള്‍ക്ക് സംരക്ഷണം നല്‍കുമെന്ന് അമേരിക്കയുടെ വാദം.
ഇപ്പോള്‍ ഗള്‍ഫ് രാജ്യങ്ങളിലെ അമേരിക്കന്‍ സൈനിക താവളങ്ങള്‍ക്ക് നേരെ ഇറാന്‍ മിസൈല്‍ ആക്രമണം നടത്തുന്നു. മറുപടിയായി അമേരിക്കയും ഇറാന്റെ തന്ത്രപ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളില്‍ കടുത്ത ബോംബിംഗ് തുടരുകയാണ്.
ഇതിനിടെ റഷ്യന്‍ യുദ്ധവിമാനങ്ങള്‍ ടെഹ്റാനില്‍ എത്തിയത് കാര്യങ്ങള്‍ കൂടുതല്‍ വഷളാക്കിയേക്കും.
ഇറാനില്‍ ഇപ്പോള്‍ നടക്കുന്നത് വെറുമൊരു വിദേശരാജ്യവുമായുള്ള യുദ്ധം മാത്രമല്ല. ഇത് ആ രാജ്യത്തിന്റെ ഉള്ളില്‍ കാലങ്ങളായി പുകയുന്ന അധികാരപ്പോരിന്റെ വലിയൊരു തെളിവാണ്. ഇറാനില്‍ രണ്ട്തരം അധികാര കേന്ദ്രങ്ങള്‍ ഒന്ന് ജനങ്ങള്‍ തിരഞ്ഞെടുത്ത പ്രസിഡന്റും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മന്ത്രിസഭയും അടങ്ങുന്ന രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വം. രണ്ട്, പരമോന്നത നേതാവിന്റെ കീഴില്‍ പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്ന ഐആര്‍ജിസിയും (IRGC). ഇതില്‍ സൈന്യത്തിനാണ് എപ്പോഴും കൂടുതല്‍ ആയുധബലവും പണവുമുള്ളത്.
സമാധാന ചര്‍ച്ചകള്‍ വിജയിച്ചിരുന്നെങ്കില്‍ അതിന്റെ ക്രെഡിറ്റ് മുഴുവന്‍ പോകുക ഇറാന്റെ രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വത്തിനാണ്. അത് സൈന്യത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം കുറയ്ക്കും. എന്നാല്‍ ഖമനയിയുടെ സംസ്‌കാര ചടങ്ങില്‍ കണ്ട ജനക്കൂട്ടത്തെ സൈന്യം തങ്ങളുടെ സ്വാധീനശക്തിയായി കണക്കാക്കി. രാഷ്ട്രീയക്കാരെ പൂര്‍ണമായും സൈഡ്ലൈന്‍ ചെയ്തുകൊണ്ട് സൈന്യം അധികാരം കയ്യിലെടുത്തു. ഇറാനിലെ ജനാധിപത്യ സംവിധാനങ്ങളുടെയും രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വത്തിന്റെയും സമ്പൂര്‍ണ പരാജയമായിട്ടാണ് ഇതിനെ കാണേണ്ടത്.
മറ്റൊരു പ്രധാന കാര്യം റഷ്യയുടെ ഇടപെടലാണ്. റഷ്യന്‍ യുദ്ധവിമാനങ്ങള്‍ ടെഹ്റാനില്‍ എത്തിയത് വെറുതെയല്ല. അമേരിക്കയ്ക്ക് എതിരെ ഇറാനെ ഒരു ആയുധമായി ഉപയോഗിക്കാന്‍ റഷ്യ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. യുക്രൈന്‍ യുദ്ധത്തില്‍ റഷ്യയെ ഇറാന്‍ സഹായിച്ചിരുന്നു. ഇപ്പോള്‍ ഇറാന് ആവശ്യമായ സാങ്കേതിക സഹായങ്ങളും ആയുധങ്ങളും നല്‍കാന്‍ റഷ്യ മുന്നോട്ടുവരുന്നു. ഇത് ഈ യുദ്ധത്തെ കേവലം രണ്ട് രാജ്യങ്ങള്‍ തമ്മിലുള്ള പോരാട്ടത്തില്‍ നിന്ന് മാറ്റി ഒരു മൂന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന്റെ ഭീതിയിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നു.
ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്ക് അടച്ചു എന്ന പ്രഖ്യാപനം ലോക സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ തകിടം മറിക്കാന്‍ ശേഷിയുള്ള ഒന്നാണ്. ലോകത്ത് ഉപയോഗിക്കുന്ന എണ്ണയുടെ വലിയൊരു ശതമാനവും കടന്നുപോകുന്നത് ഈ വഴിയിലൂടെയാണ്. ഇത് അടഞ്ഞുകിടന്നാല്‍ ആഗോളതലത്തില്‍ എണ്ണവില കുതിച്ചുയരും. ഇന്ത്യ ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങളെ ഇത് ബാധിക്കും. എണ്ണവില കൂടിയാല്‍ എല്ലാ സാധനങ്ങള്‍ക്കും വില കൂടും. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഈ യുദ്ധം ഇറാനിലോ അമേരിക്കയിലോ മാത്രം ഒതുങ്ങിനില്‍ക്കുന്ന ഒന്നല്ല.
ഈ യുദ്ധം ഇങ്ങനെ തുടര്‍ന്നാല്‍ വരും ദിവസങ്ങളില്‍ എന്തൊക്കെ സംഭവിക്കാം? പ്രധാനമായും മൂന്ന് സാധ്യതകളാണ് നമുക്ക് മുന്നിലുള്ളത്.
പൂര്‍ണതോതിലുള്ള പ്രാദേശിക യുദ്ധമായേക്കാം ണ് ഒന്നാമത്തെ സാധ്യത.
ഗള്‍ഫ് രാജ്യങ്ങളിലെ അമേരിക്കന്‍ താവളങ്ങളെ ആക്രമിക്കുന്നത് ഇറാന്‍ തുടര്‍ന്നാല്‍, അമേരിക്ക കൂടുതല്‍ ശക്തമായി തിരിച്ചടിക്കും. സൗദി അറേബ്യ, യുഎഇ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലെ താവളങ്ങളാണ് ആക്രമിക്കപ്പെടുന്നത് എന്നതിനാല്‍ ഈ രാജ്യങ്ങളും യുദ്ധത്തില്‍ പങ്കാളികളാകേണ്ടി വരും. ഇസ്രായേല്‍ ഇതിനകം തന്നെ ഇറാന്റെ ആണവ നിലയങ്ങളെ ലക്ഷ്യം വെക്കാന്‍ സാധ്യതയുണ്ട്. അങ്ങനെ വന്നാല്‍ മിഡില്‍ ഈസ്റ്റ് മുഴുവന്‍ കത്തിയമരുന്ന ഒരു അവസ്ഥയുണ്ടാകും.
ഇറാന്റെ സമ്പൂര്‍ണ തകര്‍ച്ചയും ആഭ്യന്തര കലാപവും മാണ് രണ്ടാമത്തെ സാധ്യത
സൈന്യത്തിന്റെ ഈ എടുത്തുചാട്ടം വലിയ ജനപിന്തുണയോടെയാണെന്ന് തോന്നാമെങ്കിലും, അമേരിക്കയുടെ സാമ്പത്തിക ഉപരോധവും തുടര്‍ച്ചയായ ബോംബിംഗും ഇറാന്റെ ജനജീവിതം ദുസ്സഹമാക്കും. ദാരിദ്ര്യവും പട്ടിണിയും കൂടുമ്പോള്‍, ഇപ്പോള്‍ സൈന്യത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ജനങ്ങള്‍ തന്നെ അവര്‍ക്കെതിരെ തിരിയാന്‍ സാധ്യതയുണ്ട്. സൈനിക ഭരണത്തിനെതിരെ ജനങ്ങള്‍ തെരുവിലിറങ്ങുകയും രാജ്യം കടുത്ത ആഭ്യന്തര യുദ്ധത്തിലേക്ക് നീങ്ങുകയും ചെയ്‌തേക്കാം.
സൈനിക സ്വേച്ഛാധിപത്യത്തിലേക്കുള്ള ഇറാന്റെ മാറ്റം മാണ് മൂന്നാമത്തെ സാധ്യത
യുദ്ധത്തില്‍ ഇറാന്‍ സൈന്യം പിടിച്ചുനിന്നാല്‍, അവര്‍ രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വത്തെ പൂര്‍ണമായും ഇല്ലാതാക്കും. ഇറാന്‍ പ്രസിഡന്റ് പദവി വെറുമൊരു അലങ്കാരമായി മാറും. പാകിസ്താനിലോ മ്യാന്‍മറിലോ ഒക്കെ കാണുന്നത് പോലെ സൈന്യത്തിന്റെ നേരിട്ടുള്ള ഭരണത്തിന് ഇറാന്‍ സാക്ഷ്യം വഹിക്കും. ജനാധിപത്യത്തിന്റെ എല്ലാ സാധ്യതകളും അവിടെ എന്നെന്നേക്കുമായി അവസാനിക്കും.
ചുരുക്കത്തില്‍, സമാധാനത്തിന്റെ എല്ലാ വാതിലുകളും അടച്ചുകൊണ്ട് ഇറാന്‍ സൈന്യം എടുത്ത ഈ തീരുമാനം ആ രാജ്യത്തെ മാത്രമല്ല, ലോകം പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക് തള്ളിവിട്ടിരിക്കുന്നത്. ഒരു വശത്ത് തങ്ങളുടെ താവളങ്ങള്‍ സംരക്ഷിക്കാന്‍ അമേരിക്ക നടത്തുന്ന നീക്കങ്ങള്‍, മറുവശത്ത് അധികാരം നിലനിര്‍ത്താന്‍ ഐആര്‍ജിസി നടത്തുന്ന ശ്രമങ്ങള്‍. ഇതിനിടയില്‍ റഷ്യയുടെ സാന്നിധ്യം കൂടിയാകുമ്പോള്‍ വരും ദിവസങ്ങള്‍ ലോകത്തിന് ഒട്ടും പ്രവചിക്കാന്‍ കഴിയാത്തവയായിരിക്കും.